ಐಪಿಎಲ್ (IPL) ತಂಡಗಳು(Franchises) ಹೇಗೆ ಹಣಗಳಿಸುತ್ತವೆ?
ಜೂನ್ 14 ರಂದು ದಾಖಲೆ ಮುರಿಯುವ IPL ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (ಬಿಸಿಸಿಐ) ₹ 48,390 ಕೋಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಕಾಲಿಡಲಿದೆ.
- ಈಗ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಹರಾಜಿನ ನಂತರ, ಐಪಿಎಲ್(IPL) ಮೌಲ್ಯವು 3x ನಿಂದ ₹48,000 ಕೋಟಿಗೆ ಜಿಗಿದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಬಿಸಿಸಿಐನಿಂದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಡಿತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
- ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ನಿಂದ ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ವರೆಗೆ, ಐಪಿಎಲ್ (IPL)ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿದೆ.
So,ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್( IPL) ಬಹುಶಃ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಅದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರ, ಜಾಗತಿಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಡ್ಡಿದರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹರಾಜಿನ ನಂತರ, ಅದರ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳಿಗೆ ಹಣದ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ.
So,ಜೂನ್ 14 ರಂದು ದಾಖಲೆ ಮುರಿಯುವ ಹರಾಜು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (BCCI) ₹ 48,390 ಕೋಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಕಾಲಿಡಲಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 3 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ $17 ಮಿಲಿಯನ್ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಂತರದಿಂದ ಮುಂದಿದೆ.
So,ಡಿಸ್ನಿ-ಸ್ಟಾರ್ ದೂರದರ್ಶನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ₹23,575 ಕೋಟಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ
Viacom18 ಡಿಜಿಟಲ್, ವಿಶೇಷವಲ್ಲದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ₹23,750 ಕೋಟಿಗೆ ಎರಡೂವರೆ ಬಂಡಲ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹೊಸ ವಿಜೇತ ಟೈಮ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ Viacom18 ನೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಜೇತರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಹರಾಜಿನ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಐಪಿಎಲ್(IPL) ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಮಾಲೀಕರು.
ಐಪಿಎಲ್ನ(IPL) ಆರ್ಥಿಕತೆ IPL Economy
ಬಿಸಿಸಿಐ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರಕರು ಮತ್ತು ಓವರ್-ದಿ-ಟಾಪ್ (OTT) ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಿಂದ ಬೃಹತ್ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ನಂತರ IPL ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
So,ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಐಪಿಎಲ್ನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಆದಾಯ ಪೂಲ್ನಿಂದ ಖಾತರಿಯ 40-50% ಆದಾಯದ ಪಾಲನ್ನು (ಮುಂದಿನ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ₹48,000 ಕೋಟಿಯ ಪಾಲು) ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಋತುವಿನ ಅಂತಿಮ ವಿಜೇತ ತಂಡವು BCCI ಲಾಭದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತದೆ.
ಈಗ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಹರಾಜಿನ ನಂತರ, ಐಪಿಎಲ್ ಮೌಲ್ಯವು 3x ನಿಂದ ₹48,000 ಕೋಟಿಗೆ ಜಿಗಿದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಬಿಸಿಸಿಐನಿಂದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಡಿತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
So,ಹಣಕಾಸು ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಲಾರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು 2x ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
IPL 2023-2027 ರ ಮುಂದಿನ ಚಕ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ಎರಡು ಹೊಸ ತಂಡಗಳಾದ ಗುಜರಾತ್ ಟೈಟಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಕ್ನೋ ಸೂಪರ್ಜೈಂಟ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 10 ತಂಡಗಳು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.
So,ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್, ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್, ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಪಾಲು ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ - ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ಮತ್ತು ಗೇಟ್ ರಸೀದಿಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ.
So,ಇತ್ತೀಚಿನ ಹರಾಜಿನ ನಂತರ, ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ನ ಆದಾಯವು ₹ 3,836 ಮಿಲಿಯನ್ನಿಂದ ₹ 8,020 ಮಿಲಿಯನ್ಗೆ 109.1% ರಷ್ಟು ಜಿಗಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಆದಾಯವನ್ನು 124.9% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಎಲಾರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸನ್ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತ ಕ್ರಮವಾಗಿ 133.8% ಮತ್ತು 138.4% ರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಿವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಹಿಂದೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ಸ್ ಅವರ ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಧಾರಿಸಿದಂತೆ ಅವರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ಟಾಕ್ಟ್ವಿಟ್ಸ್ ನಡೆಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಐಪಿಎಲ್ ಹರಾಜಿನ ನಂತರ 51% ರಷ್ಟು ಮಾಧ್ಯಮ ಷೇರುಗಳು ಬುಲಿಶ್ ಆಗಿವೆ.
ಐಪಿಎಲ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವಗಳು, ಬಹುಮಾನದ ಹಣ, ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದಲೂ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ(IPL Brand Sponsorship)
ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜರ್ಸಿಗಳು, ಹೆಡ್ಗಿಯರ್ ಮತ್ತು ಟೀಮ್ ಕಿಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಲೋಗೋಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಟೈ-ಅಪ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಲೋಗೋ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ, ಹಣದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಚ್ಚು ಶೆಲ್ ಔಟ್ ಮಾಡಬೇಕು.
ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಇತರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ-ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಲೂ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಆದಾಯವು IPL ತಂಡಕ್ಕೆ ಆದಾಯದ ಸುಮಾರು 20-30% ರಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ಹೊರತಾಗಿ, IPL ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವನ್ನು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.
So,ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜರ್ಸಿಗಳು, ಹೆಡ್ಗಿಯರ್ ಮತ್ತು ಟೀಮ್ ಕಿಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಲೋಗೋಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಟೈ-ಅಪ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಲೋಗೋ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ, ಹಣದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಚ್ಚು ಶೆಲ್ ಔಟ್ ಮಾಡಬೇಕು.
ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟ(Ticket Sales)
ಜಾಗತಿಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವು 2020 ಮತ್ತು 2021 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾ ಗಾಲಾ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಈ ವರ್ಷ ಅಬ್ಬರದೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿತು.
ಈಗ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಮತ್ತೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಸಿಐಗೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು, ಉಳಿದವು ತಂಡದ ಕೈಚೀಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸುತ್ತಲಿನ ಉತ್ಸಾಹ, ನಗರದಲ್ಲಿನ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಟಿಕೆಟ್ ದರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಆದಾಯವು ಸುಮಾರು 10% ಆದಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಣ(Prize Money)
So,ಗೆಲ್ಲುವ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಸಿಐ ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ, ಐಪಿಎಲ್(IPL) ಚಾಂಪಿಯನ್ ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ₹ 20 ಕೋಟಿ ಬಹುಮಾನದ ಹಣವನ್ನು ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟ(Merchandise sales)
So,ರಿಸರ್ಚ್ಆಂಡ್ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2022 ರಲ್ಲಿ $28 ಶತಕೋಟಿ ಮತ್ತು 2027 ರ ವೇಳೆಗೆ $40.6 ಶತಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಟಿ-ಶರ್ಟ್ಗಳು, ಕ್ಯಾಪ್ಸ್, ರಿಸ್ಟ್ ವಾಚ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣದ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.